[Hãy lưu bài này] 10 phút đầu tiên khi động đất ở Nhật – Dành cho bạn chưa từng trải qua động đất

2026年8月26日

“Điện thoại đột nhiên hú còi báo động đáng sợ, mình đứng hình luôn.”
“Ở Việt Nam hầu như không có động đất. Lần đầu gặp ở Nhật, chân mình run bần bật.”
“Hết rung rồi thì nên chạy ra ngoài hay ở trong nhà?”

Với người lớn lên ở nơi hầu như không có động đất như Việt Nam, trận động đất đầu tiên ở Nhật thật sự rất đáng sợ.

Bài viết này chỉ nói về một điều: 10 phút đầu tiên khi động đất xảy ra, bạn cần làm gì. Hãy đọc một lần ngay bây giờ, rồi lưu lại – khi mặt đất thật sự rung chuyển, bạn sẽ không có thời gian đọc bài dài.

🖋️ Giám sát nội dung: Kumiai Nakagawa (Omotenashi BIP)

⚠️ Bài viết này không có bất kỳ link quảng cáo nào. Mục đích duy nhất là sự an toàn của bạn.

Mục lục

Trước tiên, hãy nhớ âm thanh này: Cảnh báo động đất khẩn cấp

Điện thoại ở Nhật sẽ tự động hú còi vài giây đến vài chục giây TRƯỚC KHI rung lắc mạnh ập đến (không cần cài app, mọi điện thoại đều bắt buộc nhận).

Âm thanh rất chói tai và đáng sợ – nhưng nó tồn tại để cứu bạn. Nghe thấy nó, đừng đứng hình, hãy làm ngay 3 động tác dưới đây.

Khi đang rung lắc: chỉ làm 3 việc (không làm gì khác)

🔴 3 động tác khi đang rung

Hạ thấp người – ngồi thụp xuống hoặc nằm sát sàn
Che đầu – chui xuống gầm bàn. Không có bàn thì dùng cặp, gối, cánh tay che đầu
Không di chuyển – ở yên tại chỗ, đợi hết rung

Những việc KHÔNG được làm khi đang rung (nguyên nhân bị thương nhiều nhất):

❌ Không chạy ra ngoài – kính vỡ, ngói, biển hiệu rơi xuống còn nguy hiểm hơn động đất
❌ Không chạy đi tắt bếp – đồng hồ gas hiện đại tự ngắt. Chạy vào bếp lúc đang rung mới nguy hiểm
❌ Không dùng thang máy

Rung lắc mạnh thường chỉ kéo dài vài chục giây đến khoảng 1 phút. Hãy cố chịu đựng và chờ.

Khi hết rung: làm 5 việc theo thứ tự

Đi giày vào – sàn nhà có thể đầy mảnh kính vỡ. Đây là bước mọi người hay quên nhất
Mở cửa ra – khung cửa bị vênh sẽ kẹt không mở được. Đảm bảo đường thoát trước
Kiểm tra lửa – lúc này mới đi tắt bếp, khóa gas
Xem thông tin – TV (NHK) hoặc điện thoại. Thấy chữ 津波 (sóng thần) thì hành động ngay
Mặc quần áo, cầm điện thoại và ví, sẵn sàng sơ tán

Hai trường hợp phải rời nhà ngay lập tức

1. Có cảnh báo sóng thần và bạn đang ở gần biển hoặc vùng đất thấp
Đừng do dự. Đừng đi ô tô. Chạy ngay lên chỗ cao (đồi cao, hoặc tòa nhà kiên cố từ 3 tầng trở lên). Sóng thần nhanh hơn bạn tưởng rất nhiều.

2. Nhà bị nghiêng, tường nứt lớn, hoặc ngửi thấy mùi gas
Ngắt cầu dao điện (phòng cháy khi có điện lại), rời khỏi tòa nhà, đến nơi sơ tán.

Ngoài hai trường hợp trên, nếu nhà vẫn an toàn thì ở nhà thường thoải mái hơn nơi sơ tán. Không phải trận động đất nào cũng cần sơ tán.

Nơi sơ tán: người nước ngoài dùng miễn phí, không liên quan tư cách lưu trú

Điều quan trọng mà nhiều bạn Việt Nam không biết:

Nơi sơ tán (thường là trường tiểu học, trung học, nhà thi đấu gần nhà) mở cửa cho tất cả mọi người, hoàn toàn miễn phí
Không liên quan đến visa. Không ai kiểm tra tư cách lưu trú (mang theo thẻ ngoại kiều thì càng tốt)
Có phát nước, đồ ăn, chăn

Lúc đi dạo, hãy xác nhận nơi sơ tán gần nhà nhất. Tìm 避難所 (hinanjo) trên Google Maps là ra.

Liên lạc với gia đình: gọi điện không được là chuyện bình thường

Sau động đất lớn, mạng điện thoại sẽ nghẽn. Nhưng mạng internet (data) thường vẫn sống.

Zalo, Messenger, LINE đáng tin hơn gọi điện
Nếu mất cả mạng, tìm Wi-Fi miễn phí “00000JAPAN” – mạng Wi-Fi khẩn cấp Nhật Bản mở cho mọi người khi có thảm họa lớn
Thống nhất trước với gia đình: sau động đất, báo bình an trong nhóm gia đình trên Zalo

5 việc chuẩn bị ngay hôm nay (thói quen của các gia đình Nhật)

Lưu bài viết này + xác nhận nơi sơ tán gần nhất
Chuẩn bị túi khẩn cấp: nước (2 chai 500ml), bánh quy, đèn pin, sạc dự phòng, một ít tiền mặt (mất điện là không quẹt thẻ được!), bản photo thẻ ngoại kiều
Đặt quy tắc báo bình an trong nhóm gia đình
Để giày cạnh giường khi ngủ – nhiều trận động đất lớn xảy ra ban đêm. Trong phòng mất điện và đầy kính vỡ, chân trần không bước nổi một bước. Giày thể thao cũ là được
Trữ một bồn nước trong bồn tắm – khi cúp nước, dùng để xả toilet, rửa tay (không phải để uống). Hai lưu ý: nhà có con nhỏ cẩn thận đuối nước; ở chung cư, sau động đất lớn phải xác nhận ống thoát nước còn nguyên rồi mới xả toilet – ống nứt thì nước sẽ rò xuống nhà tầng dưới, gây rắc rối với hàng xóm

Câu hỏi thường gặp

Q1. Dư chấn là gì? Hết trận lớn là an toàn chưa?
A. Sau động đất lớn, các trận nhỏ hơn (dư chấn) tiếp tục trong vài ngày đến vài tuần. Tòa nhà đã hỏng trong trận đầu có thể sập trong dư chấn. Đừng chủ quan.

Q2. Tin tức trên mạng sau thảm họa có tin được không?
A. Sau thảm họa lớn luôn có tin đồn thất thiệt. Chỉ tin NHK, Cục Khí tượng, và thông tin chính thức của tòa thị chính – tin chưa xác nhận thì đừng chuyển tiếp trong nhóm.

Q3. Công ty bắt đi làm ngay sau động đất, có phải đi không?
A. Khi giao thông tê liệt và dư chấn còn tiếp diễn, an toàn là trên hết. Không đi làm được thì liên lạc sớm với công ty. Khó xử thì hãy hỏi nghiệp đoàn hoặc tổ chức hỗ trợ đăng ký của bạn.

Q4. Mất thẻ ngoại kiều, hộ chiếu trong động đất thì sao?
A. Đến nơi an toàn trước đã. Việc cấp lại giấy tờ làm sau cũng được.