“ဖုန်းက ရုတ်တရက် ကြောက်စရာ သတိပေးသံ မြည်လာလို့ ဘာလုပ်ရမှန်း မသိတော့ဘူး”
“မြန်မာမှာ ငလျင်လှုပ်တာ ကြုံဖူးပေမယ့် ဂျပန်က စနစ်တွေက တခြားစီပဲ”
“လှုပ်တာရပ်သွားရင် အပြင်ထွက်ပြေးရမလား၊ အိမ်ထဲမှာပဲ နေရမလား”
မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း ငလျင်တွေ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဂျပန်မှာက ကြိုတင်သတိပေးစနစ်၊ အဆောက်အအုံ၊ ရှောင်ရမယ့်နည်းတွေက မတူပါဘူး။
ဒီဆောင်းပါးက တစ်ခုတည်းကိုပဲ ပြောပါမယ် – ငလျင်လှုပ်ပြီး ပထမဆုံး ၁၀ မိနစ်အတွင်း ဘာလုပ်ရမလဲ။ အခုတစ်ခေါက် ဖတ်ပြီး သိမ်းထားပါ။ တကယ်လှုပ်နေချိန်မှာ စာရှည်ကြီး ဖတ်နေဖို့ အချိန်မရှိပါဘူး။
🖋️ ကြီးကြပ်သူ – Kumiai Nakagawa (Omotenashi BIP)
⚠️ ဒီဆောင်းပါးမှာ ကြော်ငြာလင့်ခ် လုံးဝမပါပါဘူး။ သင့်ရဲ့ ဘေးကင်းရေးတစ်ခုတည်းအတွက်ပါ။
အရင်ဆုံး ဒီအသံကို မှတ်ထားပါ – အရေးပေါ် ငလျင်ကြိုတင်သတိပေးချက်
ဂျပန်မှာ ဖုန်းတွေက ပြင်းထန်တဲ့ လှုပ်ခါမှု မရောက်ခင် စက္ကန့်အနည်းငယ်ကနေ စက္ကန့် ၃၀-၄၀ လောက် ကြိုတင်ပြီး အလိုအလျောက် သတိပေးသံ မြည်ပါတယ် (app သွင်းစရာမလို၊ ဖုန်းတိုင်း ရပါတယ်)။
အသံက ကြောက်စရာကောင်းပေမယ့် သင့်အသက်ကို ကယ်ဖို့ ရှိတာပါ။ ကြားရင် မတုန်လှုပ်ပါနဲ့၊ အောက်က လုပ်ဆောင်ချက် ၃ ခုကို ချက်ချင်းလုပ်ပါ။
လှုပ်နေစဉ် – ၃ ခုပဲ လုပ်ပါ
🔴 လှုပ်နေစဉ် လုပ်ဆောင်ချက် ၃ ခု
- ကိုယ်ကို နှိမ့်ပါ – ကြမ်းပြင်နားကို ထိုင်ချ သို့မဟုတ် ဝပ်ချပါ
- ခေါင်းကို ကာကွယ်ပါ – စားပွဲအောက် ဝင်ပါ။ စားပွဲမရှိရင် အိတ်၊ ခေါင်းအုံး၊ လက်မောင်းနဲ့ ခေါင်းကို ကာပါ
- မရွှေ့ပါနဲ့ – လှုပ်တာရပ်တဲ့အထိ နေရာမှာပဲ နေပါ
လှုပ်နေစဉ် မလုပ်ရမယ့်အရာများ (ဒဏ်ရာရခြင်းရဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းများ):
- ❌ အပြင်ကို မပြေးပါနဲ့ – ကျလာတဲ့ မှန်၊ အုတ်ကြွပ်၊ ဆိုင်းဘုတ်တွေက ငလျင်ထက် ပိုအန္တရာယ်များပါတယ်
- ❌ မီးဖိုသတ်ဖို့ မပြေးပါနဲ့ – ခေတ်သစ် ဓာတ်ငွေ့မီတာတွေက အလိုအလျောက် ပိတ်ပါတယ်
- ❌ ဓာတ်လှေကား မစီးပါနဲ့
ပြင်းထန်တဲ့ လှုပ်ခါမှုက ပုံမှန်အားဖြင့် စက္ကန့် ၃၀ ကနေ ၁ မိနစ်လောက်ပဲ ကြာပါတယ်။ သည်းခံပြီး စောင့်ပါ။
လှုပ်တာရပ်ပြီးရင် – အစဉ်လိုက် ၅ ခု လုပ်ပါ
- ဖိနပ်စီးပါ – အခန်းထဲမှာ မှန်စတွေ ပြည့်နေနိုင်ပါတယ်။ လူတိုင်း မေ့တတ်ဆုံး အဆင့်ပါ
- တံခါးဖွင့်ပါ – တံခါးဘောင် ကွေ့သွားရင် ဖွင့်မရတော့ပါဘူး။ ထွက်ပေါက်ကို အရင် သေချာအောင်လုပ်ပါ
- မီးစစ်ပါ – အခုမှ မီးဖို၊ ဓာတ်ငွေ့ကို ပိတ်ပါ
- သတင်းကြည့်ပါ – TV (NHK) ဒါမှမဟုတ် ဖုန်း။ 津波 (ဆူနာမီ) ဆိုတဲ့စာလုံး တွေ့ရင် ချက်ချင်း လှုပ်ရှားပါ
- အဝတ်အစားဝတ်၊ ဖုန်းနဲ့ ပိုက်ဆံအိတ်ယူပြီး ရှောင်ဖို့ အသင့်ပြင်ပါ
ချက်ချင်း အိမ်ကထွက်ရမယ့် အခြေအနေ ၂ ခု
၁။ ဆူနာမီသတိပေးချက် ထွက်ပြီး ပင်လယ်နား သို့မဟုတ် မြေနိမ့်ဒေသမှာ ရှိနေရင်
မတွန့်ဆုတ်ပါနဲ့။ ကားမသုံးပါနဲ့။ ချက်ချင်း မြင့်တဲ့နေရာကို (တောင်ကုန်း သို့မဟုတ် ၃ ထပ်အထက် ခိုင်ခံ့တဲ့ အဆောက်အအုံ)။ ဆူနာမီက ထင်ထားတာထက် အများကြီး မြန်ပါတယ်။
၂။ အိမ်စောင်းနေရင်၊ နံရံမှာ အက်ကြောင်းကြီးတွေ၊ ဓာတ်ငွေ့နံ့ရရင်
လျှပ်စစ်ခလုတ် ချ၊ အဆောက်အအုံကထွက်၊ ရှောင်ရာနေရာကို သွားပါ။
ဒီနှစ်ခုမဟုတ်ရင် အိမ်က ဘေးကင်းရင် အိမ်မှာနေတာက ရှောင်ရာနေရာထက် ပိုသက်သာပါတယ်။ ငလျင်တိုင်းအတွက် ရှောင်စရာ မလိုပါဘူး။
ရှောင်ရာနေရာ – နိုင်ငံခြားသားတွေလည်း အခမဲ့။ ဗီဇာနဲ့ မဆိုင်ပါ
မြန်မာအများစု မသိကြတဲ့ အရေးကြီးအချက် –
- ရှောင်ရာနေရာ (အများအားဖြင့် အနီးအနားက စာသင်ကျောင်းနဲ့ အားကစားရုံတွေ) က ဘယ်သူမဆို ဝင်လို့ရပြီး လုံးဝ အခမဲ့ပါ
- ဗီဇာနဲ့ လုံးဝမဆိုင်ပါဘူး။ ဘယ်သူမှ ဗီဇာမစစ်ပါဘူး (Residence Card ပါရင် ပိုကောင်းပါတယ်)
- ရေ၊ အစားအစာ၊ စောင်တွေ ဝေပေးပါတယ်
ပုံမှန် လမ်းလျှောက်ရင်း အိမ်နဲ့အနီးဆုံး ရှောင်ရာနေရာကို ကြိုကြည့်ထားပါ။ Google Maps မှာ 避難所 (hinanjo) လို့ ရှာရင် တွေ့ပါတယ်။
မိသားစုကို ဆက်သွယ်ခြင်း – ဖုန်းခေါ်လို့မရတာ ပုံမှန်ပါပဲ
ငလျင်ကြီးပြီးရင် ဖုန်းလိုင်းတွေ ပိတ်ဆို့သွားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အင်တာနက် (data) က အများအားဖြင့် ရနေတုန်းပါ။
- Viber, Messenger, Telegram တွေက ဖုန်းခေါ်တာထက် ပိုစိတ်ချရပါတယ်
- Data လည်း ပြတ်သွားရင် အခမဲ့ Wi-Fi “00000JAPAN” ကို ရှာပါ – ကပ်ဘေးကြီးတွေမှာ ဂျပန်က လူတိုင်းအတွက် ဖွင့်ပေးတဲ့ အရေးပေါ် Wi-Fi ပါ
- မိသားစုနဲ့ ကြိုတင်သဘောတူထားပါ – ငလျင်ပြီးရင် မိသားစု group ထဲမှာ ဘေးကင်းကြောင်း တင်မယ်
ဒီနေ့ပဲ လုပ်ထားရမယ့် ပြင်ဆင်မှု ၅ ခု (ဂျပန်အိမ်ထောင်စုတွေရဲ့ အလေ့အထများ)
- ဒီဆောင်းပါးကို ဖုန်းထဲ သိမ်းပါ နဲ့ အနီးဆုံး ရှောင်ရာနေရာကို အတည်ပြုပါ
- အရေးပေါ်အိတ် – ရေ (500ml×2)၊ ဘီစကွတ်၊ ဓာတ်မီး၊ power bank၊ ငွေသားအနည်းငယ် (မီးပျက်ရင် ကတ်သုံးမရပါ!)၊ Residence Card မိတ္တူ
- မိသားစု group မှာ ဘေးကင်းကြောင်း အကြောင်းကြားရေး စည်းမျဉ်း သတ်မှတ်ပါ
- အိပ်တဲ့အခါ ဖိနပ်ကို ခုတင်နားမှာ ထားပါ – ငလျင်ကြီးအများစုက ညဘက် လှုပ်တတ်ပါတယ်။ မီးပျက်ပြီး မှန်စပြည့်နေတဲ့ အခန်းထဲမှာ ခြေဗလာနဲ့ တစ်လှမ်းမှ လှမ်းလို့မရပါဘူး။ ဖိနပ်အဟောင်းဆိုလည်း ရပါတယ်
- ရေချိုးကန်ထဲ ရေဖြည့်ထားပါ – ရေပြတ်ရင် အိမ်သာဆေးဖို့၊ လက်ဆေးဖို့ သုံးလို့ရပါတယ် (သောက်ဖို့ မဟုတ်ပါ)။ သတိပေးချက် ၂ ခု – ကလေးငယ်ရှိရင် ရေနစ်နိုင်တာ သတိထားပါ။ တိုက်ခန်းဆိုရင် ငလျင်ကြီးပြီးနောက် ရေဆင်းပိုက်တွေ မပျက်ကြောင်း အရင်စစ်ပြီးမှ အိမ်သာဆေးပါ – ပိုက်ကွဲနေရင် အောက်ထပ်အိမ်ကို ရေယိုပြီး ပြဿနာဖြစ်နိုင်ပါတယ်
မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
Q1. နောက်ဆက်တွဲငလျင် (aftershock) ဆိုတာ ဘာလဲ။
A. ငလျင်ကြီးပြီးနောက် ရက်အနည်းငယ်ကနေ သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အထိ ပိုသေးတဲ့ ငလျင်တွေ ဆက်လှုပ်ပါတယ်။ ပထမအကြိမ်မှာ ပျက်စီးထားတဲ့ အဆောက်အအုံတွေ နောက်ဆက်တွဲမှာ ပြိုနိုင်ပါတယ်။
Q2. ကပ်ဘေးပြီးနောက် အွန်လိုင်းသတင်းတွေ ယုံလို့ရလား။
A. ကောလာဟလတွေ အမြဲထွက်ပါတယ်။ NHK၊ မိုးလေဝသဌာန၊ မြို့တော်ခန်းမရဲ့ တရားဝင်သတင်းကိုပဲ ယုံပါ။ မသေချာတဲ့ သတင်းကို group ထဲ forward မလုပ်ပါနဲ့။
Q3. ငလျင်ပြီးပြီးချင်း အလုပ်လာခိုင်းရင် သွားရမလား။
A. သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ရပ်ပြီး နောက်ဆက်တွဲငလျင်တွေ ရှိနေရင် ဘေးကင်းရေးက အရင်ပါ။ မသွားနိုင်ရင် ကုမ္ပဏီကို စောစောအကြောင်းကြားပါ။ အခက်အခဲရှိရင် ကြီးကြပ်အဖွဲ့အစည်းကို တိုင်ပင်ပါ။
Q4. ငလျင်ထဲမှာ Residence Card ပျောက်သွားရင်။
A. အရင်ဆုံး ဘေးကင်းအောင်နေပါ။ စာရွက်စာတမ်း ပြန်လုပ်တာ နောက်မှလုပ်လို့ရပါတယ်။
အနှစ်ချုပ် – ဒီတစ်ကြောင်းပဲ မှတ်ထားပါ
နှိမ့် – ခေါင်းကာ – မရွှေ့နဲ့။ ပြီးရင် ဖိနပ်နဲ့ တံခါး။ ဆူနာမီသတိပေးချက်ဆို မြင့်တဲ့နေရာကို ပြေးပါ။
ဒီဆောင်းပါးကို သိမ်းပြီး ဂျပန်ငလျင် မကြုံဖူးသေးတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေကို ပို့ပေးပါ။ သင့်ရဲ့ share တစ်ခုက တကယ့်အသက်တစ်ချောင်း ကယ်နိုင်ပါတယ်။
📅 ဒီဆောင်းပါးပါ အချက်အလက်များသည် ၂၀၂၆ သြဂုတ်လအထိ ဖြစ်ပါသည်။ ရှောင်ရာနေရာအသေးစိတ်ကို သင်နေထိုင်ရာ မြို့တော်ခန်းမ၏ တရားဝင်သတင်းအချက်အလက်ဖြင့် အတည်ပြုပါ။
မှတ်ချက်များ